Op 10 september 2026 werd een nieuw Working Draft van WCAG 3.0 en de bijbehorende Explainer-documentatie gepubliceerd.
In ons vorige artikel "Wat verandert er in WCAG 3.0?" hebben we de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van WCAG 2.x beschreven. Na verdere discussies (met in maart ook een draftupdate) heeft dit concept belangrijke herzieningen doorgevoerd op het gebied van hoe conformiteit wordt bepaald en hoe verbeteringsinspanningen worden gecommuniceerd.
We geven een samenvatting van de belangrijkste punten, gericht op de veranderingen sinds onze vorige update en de huidige stand van zaken.
* De onderstaande inhoud is gebaseerd op de conceptversie van 10 september 2026. Wijzigingen vóór de officiële aanbeveling zijn mogelijk.
Inleiding: terminologie uitgelegd
In het vorige artikel introduceerden we de term "Outcomes" als vervanging voor de "Criteria voor succes" uit WCAG 2.x. In het huidige concept is de structuur verduidelijkt. De belangrijkste termen en hun rollen zijn als volgt:
Term | Rol |
|---|---|
Richtlijnen (Guidelines) | Vanuit het perspectief van de gebruiker worden de gewenste resultaten (outcomes) getoond |
Vereisten (Requirements) | Testbare bepalingen. Onderverdeeld in kerneisen en aanvullende eisen |
Assertions (Assertions) | Organisaties documenteren en communiceren de stappen en inspanningen die zij ondernemen om accessibility te verbeteren |
Methoden (Methods) | Referentie-informatie die per technologie concrete methoden toont om vereisten enz. te vervullen |
In de richting van het scheiden van 'conformiteit' en 'vooruitgang bij verbetering'
De grootste verandering deze keer is het voorstel om het bepalen van conformiteit en hoe de verbeteringsvoortgang wordt gecommuniceerd van elkaar te scheiden.
Tot aan de versie van september 2025 die in het vorige artikel werd geïntroduceerd, en tot de versie die afgelopen maart werd gepubliceerd, waren er drie niveaus van 'conformiteitsniveaus' (brons/zilver/goud), waarbij brons de minimale conformiteitsnorm vertegenwoordigde. In dit nieuwe concept zijn de vereisten slechts één conformiteitsniveau: het vervullen van alle 'kerneisen' binnen het toepassingsbereik is de voorwaarde voor conformiteit.
Daarnaast is een mechanisme voorgesteld om de stappen voorafgaand aan conformiteit en inspanningen die verder gaan dan conformiteit over te brengen als "rapportage-lagen (Reporting tiers)".
4 tags bij kernvereisten
De basis van de rapportage-lagen zijn de volgende 4 tags die aan elk van de kernvereisten worden toegevoegd.
Tag | Wat gebeurt er als dit niet wordt nageleefd |
|---|---|
Physical harm (lichamelijk letsel) | Kan direct lichamelijk letsel toebrengen aan mensen met een beperking |
Risk (risico) | Verhoogt onredelijk financieel, medisch, juridisch, privacy- of beveiligingsrisico |
Barrier (barrière) | Kan niet verder gaan |
Friction (wrijving) | Het gebruik wordt bemoeilijkt. Wanneer meerdere problemen zich opstapelen, kan het geheel onmogelijk worden om verder te gaan |
Lijst met rapportage-lagen
Rapportage-laag | Vereiste bepalingen |
|---|---|
1：Avoid physical harm | Voldoet aan de kernvereisten voor Physical harm en Risk |
2：Foundational access | Voldoet daarnaast aan de kernvereisten voor Barrier |
3: Conformance (naleving) | Voldoet daarnaast aan de kernvereisten voor Friction (= voldoet aan alle kernvereisten) |
4：Bronze | Naast conformiteit, aanvullende vereisten (het aantal staat nog niet vast) en assertions met betrekking tot inhoud vervullen |
5：Silver | Meer aanvullende vereisten en assertions met betrekking tot inhoud vervullen dan Bronze |
6：Gold | Bovendien assertions met betrekking tot organisatie vervullen |
In het vorige artikel hebben we Bronze gepresenteerd als het basisconformiteitsniveau. In het huidige voorstel wordt het stadium waarin alle kernvereisten zijn vervuld aangemerkt als "conformiteit (Tier 3)", en positioneert Bronze zich als een aanduiding van inspanningen op een hoger niveau.
Ook wanneer conformiteit nog niet is bereikt, wordt het gemakkelijker om duidelijk te maken hoe ver de verbetering is gevorderd, bijvoorbeeld door "aan de vereisten voor lichamelijk letsel te hebben voldaan" of "tot aan de vereisten met betrekking tot barrières te zijn voortgeschreden".
Dit is echter nog in de fase van "referentiemateriaal"
Het is belangrijk op te merken dat het "Reporting"-hoofdstuk waarin dit rapportageniveau voorkomt, in het concept wordt aangemerkt als "referentiemateriaal (informatief, niet-normatief)" en dat de rijpheidsgraad "Exploratory" is, waarin de richting nog wordt onderzocht. Daarentegen is het "Conformance"-hoofdstuk, dat bepaalt dat "conformiteit betekent dat alle kernvereisten zijn vervuld", normatief, en de rijpheidsgraad is verder gevorderd tot "Developing".
Met andere woorden, de voorwaarden voor conformiteit en de manier waarop voortgang wordt gerapporteerd hebben verschillende rijpheidsgraden van onderzoek.
Evaluatie op basis van puntentelling wordt ook nog steeds onderzocht
In het vorige artikel hebben we de benadering gepresenteerd waarbij elk resultaat met 0-4 punten wordt geëvalueerd. Deze vijftrapsevaluatie komt niet voor in de huidige concepttekst.
In plaats daarvan bevat het uitlegdocument (Explainer) een alternatieve rapportagetiermethode met behulp van "scores".
- De vier eerdere tags worden gebruikt als gewichtsfactoren (Physical harm・Risk = 3 punten, Barrier = 2 punten, Friction・overige = 1 punt)
- Het totale gewicht van de voldane vereisten binnen de doelstelling wordt gedeeld door het totale gewicht en uitgedrukt als een behaalde percentage (%)
- Na conformiteit wordt brons/zilver/goud toegekend op basis van het aantal voldane aanvullende vereisten en assertions.
Zowel het tiermodel als het scoremodel zijn gebaseerd op dezelfde tags; het belangrijkste verschil is of resultaten per niveau of als behaalde percentage worden gepresenteerd. De werkgroep vraagt om openbare commentaar over welke aanpak het meest veelbelovend is, of dat een alternatieve aanpak nodig is.
"Conformiteit" en "naleving" zijn niet hetzelfde
Dit concept bevat een redactionele opmerking waarin staat dat "conformiteit en naleving niet hetzelfde zijn en historisch verward zijn", en WCAG 3.0 zal de volgende drie elementen afzonderlijk bieden.
- Een nauw gedefinieerd conformiteitsmodel als norm
- Als referentieinformatie: manieren om vooruitgang naar en voorbij conformiteit te meten en te rapporteren
- Voor beleidsmakers: richtlijnen voor het gebruik van WCAG 3.0 in regelgeving
Bijvoorbeeld het gebruik "regelgevers vereisen Silver voor organisaties van een bepaalde omvang" wordt ook als voorbeeld genoemd. Als u zich in Japan zorgen maakt over de relatie met JIS X 8341-3, is het gemakkelijker te begrijpen dat "naleving van de norm" en "wat wordt gevraagd door wettelijke bepalingen of inkoopvereisten" als aparte lagen zijn ontworpen.
Leesbaarheid van tekst en mediavereisten zijn ook concreter geworden
Individuele vereisten zijn ook aangevuld en georganiseerd.
Uiterlijk van tekst (Text appearance)
- Vereisten voor leesbaarheid, zoals regellengte, lijnafstand, lettertype, tekengrootte, tekenafstand, hoofdlettergebruik en afbreking, zijn georganiseerd
- Sommige specifieke numerieke waarden voor regelafstand en tekenafstand zijn nog niet bepaald
- W3C vraagt om onderzoek en samenwerking met experts over niet-Latijnse talen en schrijfsystemen
Media (transcripties, ondertitels, audiobeschrijvingen, gebarentaal)
- Voor elk van deze richtlijnen zijn kernvereisten en aanvullende vereisten georganiseerd
- Daarnaast zijn er stellingen zoals "beschikt over een design system", "heeft gebruiksproeven uitgevoerd met betrokken gebruikers" en "is door makers beoordeeld"
Duidelijke taal (Clear language)
- Het verstrekken van verklaringen van afkortingen en samenvattingen van lange teksten wordt voorgesteld als kernvereisten
- Enkele numerieke waarden zijn voorlopig, en de ondersteuning voor meerdere talen wordt momenteel in overleg met W3C-groepen voor internationalisering (i18n) beoordeeld
Let op toekomstige discussies over evaluatiemethoden voor contrast
In het vorige artikel hebben we APCA en Lc-waarden geïntroduceerd als nieuwe benaderingen voor contrastbeoordeling. In het huidige concept wordt het berekeningsalgoritme voor contrast expliciet als "nog niet bepaald" aangemerkt.
De formulering van de vereisten veronderstelt dat het algoritme factoren voor tekengrootte en gewicht bevat, maar indien niet aanwezig, zal dit aan de vereisten worden toegevoegd. Er is ook een opmerking dat als rood-groenkleurenblindheid niet door het algoritme kan worden afgehandeld, aanvullende vereisten nodig kunnen zijn. Of APCA zal worden aangenomen en hoe de uiteindelijke regeling eruit zal zien, hangt af van verdere discussies.
Eerder geïntroduceerde inhoud en huidige discussiestatus
Eerder geïntroduceerde inhoud | Huidige discussiestatus |
|---|---|
Structuur gericht op resultaten | Richtlijnen tonen resultaten voor gebruikers, ondersteund door een structuur van vereisten en stellingen |
Brons-, zilver- en goudconformiteitsniveaus | Eén conformiteitsnorm. Brons en hoger worden voorgesteld als 'rapportagelagen' die conformiteit overstijgen |
Brons is het basale conformiteitsniveau | Voorstel: het vervullen van alle kernvereisten wordt beschouwd als 'conform' |
Benadering waarbij elk resultaat op een schaal van 0 tot 4 wordt beoordeeld | De Explainer bevat een alternatieve benadering die gebruikmaakt van slagingspercentages op basis van tagweging |
Contrastevaluatie met APCA en Lc-waarden | Het algoritme en de drempelwaarden die worden gebruikt, worden nog steeds overwogen |
WCAG 3.0 blijft evolueren
Bij het bekijken van deze update heb ik het gevoel dat WCAG 3.0 ernaar streeft om conformiteit aan vereisten op een eenvoudige manier vast te stellen, en tegelijkertijd een mechanisme te bieden dat zowel de voortgang als de inspanningen van organisaties die verder gaan dan conformiteit communiceren.
Aan de andere kant zijn er nog veel onderdelen waar de evaluatiemethoden en specifieke cijfers nog niet zijn vastgesteld. De werkgroep streeft ernaar tweemaal per jaar conceptversies uit te brengen, en ik verwacht dat de huidige inhoud in verdere discussies zal veranderen.
Feedback op het concept wordt ontvangen via het indienen van issues in de w3c/wcag3-repository op GitHub.
Daarnaast vraagt W3C ook om onderzoeks- en kennisbijdragen. Met name 'ondersteuning van niet-Latijnse tekens in het uiterlijk van tekst' is een thema dat rechtstreeks relevant is voor ons in het Japanstalige gebied. Onderzoek en inzicht zijn met name nodig voor verticale schriftsoorten, zoals regelafstanden (Evidence and Research Needed).
Het zal nog enige tijd duren voordat WCAG 3.0 is afgerond. Wij zullen doorgaan met het implementeren van maatregelen op basis van de huidige normen, terwijl we de ontwikkelingen blijven volgen.
Referentiemateriaal:
Vanuit DTP de wereld van het web in gestapt en merkte al snel dat hij markering, frontend, directie en accessibility allemaal beheerst — een echte 'meester van techniek'. Sinds de oprichting van Liberogic een multitalent en inmiddels een levend naslagwerk in het bedrijf. Tegenwoordig is hij geïnteresseerd in de vraag "Kunnen we accessibility-implementatie meer aan AI overlaten?" en experimenteert hij graag met efficiëntie via prompts. Zowel technisch als mentaal nog volop in ontwikkeling.
Ayumi Futamata
IAAP-gecertificeerd webtoegankelijkheidsspecialist (WAS) / Opmaakingenieur / Frontend-ingenieur / Webdirecteur